Cách Đo Cầu Diode (Bridge Rectifier) Trong Nguồn Xung

Cầu diode (bridge rectifier) gồm 4 diode bên trong, có 4 chân: 2 chân xoay chiều (~) và 2 chân một chiều (+ và −). Đo từng diode bằng chế độ đo diode để xác định cầu còn tốt hay hỏng.

Xác định các chân

Cầu diode thường có ký hiệu trên thân: dấu ~ cho hai chân AC, dấu + và − cho hai chân DC. Nếu không rõ, tra datasheet theo mã linh kiện.

Đo 4 diode bên trong

Đặt que đỏ vào chân −, que đen lần lượt vào hai chân ~ để đo diode thứ nhất và thứ hai. Đảo: que đỏ vào hai chân ~, que đen vào chân + để đo hai diode còn lại.

Đánh giá kết quả

Mỗi diode tốt dẫn một chiều (0,4–0,7V) và không dẫn chiều ngược. Cả 4 diode phải tốt. Chỉ cần một diode chập hoặc hở là cầu đã hỏng.

Triệu chứng cầu diode hỏng

Nguồn không ra điện áp, aptomat/cầu chì đứt ngay khi cấp nguồn, hoặc điện áp ra thấp và chập chờn. Cầu diode chập là nguyên nhân phổ biến gây đứt cầu chì trong nguồn xung.

Lưu ý an toàn

Ngắt nguồn và xả tụ nguồn trước khi đo. Tụ trong nguồn xung có thể giữ điện áp cao hàng trăm volt.

Cấu trúc liên kết mạch cầu 4 điốt và các dạng hư hỏng thường gặp

Cầu điốt nắn dòng (Bridge Rectifier) là chốt chặn đầu tiên biến đổi điện áp xoay chiều AC 220V từ lưới điện thành điện áp một chiều DC khoảng 310V cấp cho tụ lọc nguồn chính trong mọi bộ nguồn xung (SMPS), sạc laptop, máy hàn điện tử và biến tần. Cầu điốt được tích hợp từ 4 điốt đơn mắc nối tiếp đối xứng thành vòng kín với 4 chân ra: hai chân xoay chiều AC (~, ~) và hai chân một chiều DC (+, -).

Do phải chịu đựng trực tiếp dòng nạp đỉnh ban đầu nạp vào tụ lọc nguồn lớn (Inrush current) và các xung sét đột biến trên đường dây, cầu điốt là một trong những linh kiện có tỷ lệ nổ chập cao nhất trên bo mạch nguồn xung.

Bảng quy trình 8 bước đo kiểm tra toàn diện cầu điốt

Bước đo	Que đỏ cắm vào	Que đen cắm vào	Giá trị hiển thị chuẩn	Ghi chú nhánh cầu
Bước 1	Chân AC thứ nhất (~)	Chân dương (+)	0.50V – 0.70V	Nhánh điốt D1 phân cực thuận
Bước 2	Chân dương (+)	Chân AC thứ nhất (~)	OL (Hở mạch)	Nhánh điốt D1 phân cực nghịch
Bước 3	Chân AC thứ hai (~)	Chân dương (+)	0.50V – 0.70V	Nhánh điốt D2 phân cực thuận
Bước 4	Chân dương (+)	Chân AC thứ hai (~)	OL (Hở mạch)	Nhánh điốt D2 phân cực nghịch
Bước 5	Chân âm (-)	Chân AC thứ nhất (~)	0.50V – 0.70V	Nhánh điốt D3 phân cực thuận
Bước 6	Chân AC thứ nhất (~)	Chân âm (-)	OL (Hở mạch)	Nhánh điốt D3 phân cực nghịch
Bước 7	Chân âm (-)	Chân AC thứ hai (~)	0.50V – 0.70V	Nhánh điốt D4 phân cực thuận
Bước 8	Chân AC thứ hai (~)	Chân âm (-)	OL (Hở mạch)	Nhánh điốt D4 phân cực nghịch

Cách kiểm tra nhanh cầu điốt bị chập mà không cần tháo rời bo mạch

1. Đo ngắn mạch hai chân AC: Đặt đồng hồ ở nấc còi thông mạch (Buzzer), đo trực tiếp giữa hai chân AC (~ và ~). Nếu máy kêu bíp liên tục và điện trở gần 0Ω, chắc chắn ít nhất 2 nhánh điốt đã bị đánh thủng chập hoàn toàn, kéo theo nổ cầu chì đầu vào.
2. Đo ngắn mạch hai chân DC: Đo giữa chân (+) và chân (-). Nếu còi kêu bíp dứt khoát không ngắt, cầu điốt hoặc sò công suất MOSFET/IGBT phía sau đã bị ngắn mạch đánh thủng toàn bộ.

Kiểm tra tản nhiệt và keo tản nhiệt cho cầu điốt công suất lớn

Các cầu điốt nắn dòng chịu tải trên 10A (như GBJ2510, KBPC3510) luôn phải bắt chặt vào cánh tản nhiệt nhôm. Trong quá trình bảo trì, hãy dùng que đo nhiệt độ của đồng hồ ZOYI kiểm tra nhiệt độ lưng cầu điốt dưới tải thực tế. Nếu nhiệt độ vượt quá 85°C, cần tháo ra bôi lại lớp keo tản nhiệt gốm mới và siết chặt ốc giữ để tránh hiện tượng đánh thủng tiếp giáp nhiệt bán dẫn.

Câu hỏi thường gặp

Sản phẩm ZOYI phù hợp

Tham khảo: ZOYI ZT-102, ZOYI ZT-102A. Tất cả sản phẩm chính hãng ZOYI, bảo hành 12 tháng theo tiêu chuẩn nhà sản xuất.

Bài viết liên quan

• Cách đo diode bằng đồng hồ vạn năng
• Cách kiểm tra mạch bị chập

Tham khảo thêm

Wikipedia – Cầu chỉnh lưu, EVN.