Cách Kiểm Tra Diode Sống Hay Chết Bằng Đồng Hồ Vạn Năng

Để biết diode sống hay chết, dùng chế độ đo diode và đo hai chiều. Diode sống dẫn một chiều (0,3–0,7V) và không dẫn ở chiều ngược lại. Dẫn cả hai chiều là chập; không dẫn cả hai chiều là hở — đều là chết.

Bước 1 — Ngắt nguồn và tháo một chân

Ngắt điện và xả tụ. Nếu diode còn trên bo mạch, tháo một chân để kết quả không bị ảnh hưởng bởi linh kiện song song.

Bước 2 — Đo chiều thuận

Đặt que đỏ vào anode, que đen vào cathode. Diode sống cho giá trị dẫn (diode silic khoảng 0,5–0,7V; Schottky 0,2–0,4V).

Bước 3 — Đo chiều nghịch

Đảo que đo. Diode sống cho kết quả OL (không dẫn). Nếu vẫn dẫn, diode đã chập.

Phân loại kết quả

Sống: dẫn một chiều, không dẫn chiều kia. Chập: dẫn cả hai chiều. Hở: không dẫn cả hai chiều. Suy giảm: giá trị thuận cao hơn bình thường — nên thay.

Mẹo so sánh nhanh

Trên bo mạch nhiều diode, so sánh phép đo với một diode tương tự còn tốt ở nhánh khác. Nếu khác biệt rõ, tháo diode ra để khẳng định.

Đặc tuyến Volt-Ampe (V-A) và cơ chế dẫn dòng một chiều của tiếp giáp bán dẫn

Điốt bán dẫn (Diode) là van một chiều trong mạch điện tử, chỉ cho phép dòng điện chạy từ cực dương (Anode – A) sang cực âm (Cathode – K) khi điện áp đặt vào vượt qua điện áp ngưỡng mở $V_F$ (khoảng 0.6V đối với điốt Silic và 0.2V đối với điốt Schottky). Khi đặt điện áp ngược (Anode nối cực âm, Cathode nối cực dương), vùng nghèo tiếp giáp mở rộng ngăn chặn hoàn toàn dòng điện chạy qua.

Một chiếc đồng hồ vạn năng ZOYI kỹ thuật số ở thang đo Diode sẽ phát ra điện áp hở mạch khoảng 3.0V đến 3.3V với dòng thử nghiệm chuẩn 1mA, đủ để phân cực thuận tiếp giáp bán dẫn và hiển thị chính xác điện áp sụt áp tính bằng Volts.

Bảng chẩn đoán 4 trạng thái hư hỏng kinh điển của điốt

Phép đo phân cực thuận (Que đỏ vào Anode, que đen vào Cathode)	Phép đo phân cực nghịch (Que đen vào Anode, que đỏ vào Cathode)	Kết luận trạng thái	Biện pháp xử lý
Hiển thị 0.500V – 0.700V (Schottky: 0.150V – 0.300V)	Hiển thị “OL” (Hở mạch tuyệt đối)	Điốt hoàn hảo 100%	Linh kiện hoạt động bình thường
Hiển thị 0.000V kèm còi bíp kêu inh ỏi	Hiển thị 0.000V kèm còi bíp kêu inh ỏi	Điốt bị đánh thủng ngắn mạch (Short)	Thay thế điốt mới ngay lập tức
Hiển thị “OL”	Hiển thị “OL”	Điốt bị cháy đứt mối nối (Open)	Mối nối bị nổ đứt, thay thế điốt mới
Hiển thị 0.600V	Hiển thị giá trị điện áp (ví dụ: 1.200V hoặc 1.800V)	Điốt bị rò ngược (Reverse Leakage)	Linh kiện suy giảm phẩm chất, cần loại bỏ

Kinh nghiệm nhận biết cực tính Anode – Cathode trên vỏ linh kiện

• Điốt cắm chỉnh lưu (1N4007, 1N5408): Thân trụ tròn màu đen có một vòng vạch sơn màu bạc hoặc trắng bao quanh ở một đầu; đầu có vạch sơn đó chính là cực âm Cathode (K), đầu còn lại là cực dương Anode (A).
• Điốt dán SMD (M7, SS14, US1M): Thân hình chữ nhật phẳng có dập một hoặc ba vạch ngang ở một cạnh; cạnh có vạch dập là cực Cathode.
• Điốt cầu khối 4 chân: Trên thân nhựa đúc nổi rõ các ký hiệu: hai chân ở giữa có dấu sóng (~) nối nguồn AC, hai chân ngoài cùng có dấu (+) và (-) là ngõ ra DC.

Phân biệt điốt chỉnh lưu công suất và điốt xung tốc độ cao Fast Recovery

Trong các bộ nguồn xung hiện đại, việc phân biệt đúng giữa điốt chỉnh lưu tần số thấp 50Hz (như 1N4007, 1N5408) và điốt xung hồi phục nhanh (Fast Recovery Diode / Ultra Fast như FR107, UF4007, MUR460) là vô cùng quan trọng. Điốt xung có thời gian phục hồi ngược $t_{rr}$ cực ngắn (< 50ns); nếu dùng đồng hồ đo điện áp thuận $V_F$ thấy bình thường nhưng thay nhầm điốt thường 1N4007 vào mạch xung 100kHz, điốt sẽ bị phát nhiệt cực nhanh và nổ tung chỉ sau vài giây cấp nguồn.

Câu hỏi thường gặp

Sản phẩm ZOYI phù hợp

Tham khảo: ZOYI ZT-102, ZOYI ZT-102A. Tất cả sản phẩm chính hãng ZOYI, bảo hành 12 tháng theo tiêu chuẩn nhà sản xuất.

Bài viết liên quan

• Cách đo diode bằng đồng hồ vạn năng
• Cách kiểm tra mạch bị chập

Tham khảo thêm

Wikipedia – Diode, EVN.